Vraag & antwoord

Meestgestelde vragen over toegankelijk publiceren
Uitgevers hebben vaak dezelfde uitdagingen op het gebied van toegankelijk publiceren aan de bron. Experts en gebruikers hebben daarom een lijst opgesteld met de meest voorkomende vragen en oplossingen. Heb je een nadere vraag of wil je meer weten over toegankelijk publiceren aan de bron, neem dan contact op met de helpdesk.

Kan ik mijn digitale publicaties toetsen op toegankelijkheid?

Ja, dat kan op verschillende manieren: handmatig, met een meetinstrument, samen met gebruikers met een beperking en door een expert. Met kleine handelingen is een globaal beeld te verkrijgen, denk aan kleur en afbeeldingen uitzetten, alleen het toetsenbord gebruiken en vergroten tot 200%. Voor het gericht toetsen van digitale toegankelijkheid is enige kennis nodig. Meetinstrumenten (zogenoemde ‘checkers’) zijn behulpzaam bij toetsen, maar signaleren ongeveer 15% van de (mogelijke) problemen en volgen daarbij uitsluitend de formele toegankelijkheidsrichtlijnen. Goede praktijkvoorbeelden, zoals een keuze voor bepaalde lettertypes, maken geen deel uit van deze formele richtlijnen. Er zijn checkers voor webpagina’s, PDFs, Word-documenten en EPUBs. Voor gedegen en gedetailleerd toetsen kan het best een beroep gedaan worden op experts en gebruikers. Ga voor praktische tools en checkers naar handige links.

Is een toegankelijk e-book verplicht?

Volgens de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (Wgbh/cz) is het verboden onderscheid te maken bij het aanbieden van goederen en diensten. Het College voor de Rechten van de Mens neemt klachten in behandeling. Uiterlijk 28 juni 2022 krijgt Nederland wetgeving die toegankelijkheid verplicht stelt voor veel goederen en diensten. Daarbij zijn “e-boeken en specifieke software daarvoor” expliciet vernoemd. De wetgeving volgt op de nieuwe Europese Toegankelijkheidswet en gaat gelden voor producten en diensten die vanaf 28 juni op de markt verschijnen.  

Kan ik muisbewegingen, zoals slepen en neerzetten, toegankelijk maken?

Ja, dat kan. Handelingen als slepen en neerzetten (drag and drop) vergen gebruik van de muis en ogen. Deze zogenoemde Rich Internet Application (RIA) is toegankelijk te maken voor visueel beperkte gebruikers en bedienbaar te maken met het toetsenbord. Voor een Accessible Rich Internet Application (ARIA) dienen in de code namen, rollen, waarden en eigenschappen goed gemarkeerd te zijn. Handelingen (kopiëren, verplaatsen, verwijzen, neerzetten) dienen gerelateerd te zijn aan bepaalde toetsen.  
Meer informatie: best practice drag and drop (Engelstalig) en ARIA drag and drop (Engelstalig)

Lezen mensen met dyslexie beter met een groot dan een klein beeldscherm?

Lezers met dyslexie hebben vaak last van ‘crowding’: een object is minder goed waarneembaar wanneer er andere objecten omheen staan. Ook lezers met slechtziendheid, CVI of concentratiestoornissen kunnen hinder ondervinden. Uit onderzoek blijkt dat mensen met dyslexie beter lezen vanaf een klein scherm, zoals van een e-reader of smartphone. Zij verliezen dan minder makkelijk overzicht, hoeven niet steeds de zin opnieuw te zoeken en kunnen de rode draad makkelijker volgen. Wanneer zij lezen vanaf een klein scherm, bevindt het grootste deel van de tekst zich immers midden in het gezichtsveld en zijn de regels korter. Vooral extra ruimte tussen letters voorkomt echter problemen door ‘crowding’. Hierdoor zijn letters beter te herkennen. De grootte van het beeldscherm zegt echter niet alles. Als de gebruiker de tekstweergave niet kan aanpassen is er mogelijk alsnog een probleem. Dit geldt niet alleen voor lettergrootte, lettertype en achtergrond. Ook dient de content zich idealiter automatisch aan te passen aan het formaat van het scherm. Die ‘herschikbaarheid’ moet in de code van de content zelf gedefinieerd zijn.

Scholen vragen ons een voorleestool te integreren in al onze content. Moeten we dat doen?

Een voorleestool kan sommige leerlingen helpen bij het lezen en begrijpen van teksten. Zeker wanneer er sprake is van dyslexie of concentratiestoornissen. In die zin valt een voorleestool te voerwegen. De meeste mensen met een leesbeperking maken echter gebruik van specifieke ondersteunende (compenserende) software. Daarbij zijn veelal ook computerstemmen voorhanden.  
Visueel beperkte mensen gebruiken hulptechnologie waarmee ze alles kunnen laten voorlezen. Voor hen is een voorleestool geen bruikbare oplossing, omdat ze niet alleen de tekstuele inhoud willen kunnen verklanken. Ook de informatie die nodig is om de interface te begrijpen en gebruiken dient waarneembaar te zijn. Denk daarbij aan menu-items, tekstalternatieven bij afbeeldingen en formuliergegevens die achter de schermen voorhanden (zouden moeten) zijn. Het is om die reden zinvol digitale informatie robuust en toegankelijk te bouwen zodat iedere gebruiker met zijn persoonlijke hulptechnologie de informatie goed kan waarnemen, bedienen en begrijpen. 

Staat je vraag niet op de pagina vraag en antwoord? Stuur je vraag of opmerking in via onderstaand formulier naar het secretariaat communicatie@inclusiefpubliceren.nl